Kamu kurumları için erişilebilir web: nereden başlanır?

Önce kapsamı ve hedefi belirleyin

WCAG, web içeriğinin erişilebilirliğini değerlendirmek için ölçütler tanımlar. Hangi sürümün ve uygunluk seviyesinin hedefleneceği; kurumun gereksinimleri, yürürlükteki düzenlemeler ve projenin kapsamı incelenerek kararlaştırılmalıdır.

AA uygunluğu, A ve AA düzeyindeki ilgili ölçütlerin tamamının karşılanmasını gerektirir. Birkaç örnek sayfada yapılan başarılı test tüm site için uygunluk göstermez; kapsam içindeki sayfalar, belgeler ve kullanıcı akışları değerlendirilmelidir.

Dört ilkeyi günlük işe çevirmek

WCAG dört ilkeye dayanır: içerik algılanabilir, arayüz işletilebilir, bilgi anlaşılabilir ve içerik farklı yardımcı teknolojilerle uyumlu olmalıdır. Örneğin görsel bilgi için uygun bir metin karşılığı sunmak algılanabilirliği; sayfanın klavyeyle kullanılabilmesi işletilebilirliği destekler.

Klavye ile gezinme iyi bir başlangıçtır, ancak tek başına yeterli değildir. Formların etiketleri, başlık sırası, renk karşıtlığı ve ekran okuyucunun duyduğu içerik de kontrol edilmelidir.

İlk kontrolde bakılabilecek noktalar

Kontrastı, klavyeyle ilerlerken görünen odağı ve anlam taşıyan görsellerin metin alternatiflerini kontrol edin. Görselin içinde duyurulan bir metin varsa, aynı bilgi sayfada metin olarak da bulunmalı.

Form alanlarının kalıcı etiketleri olmalı; yer tutucu metin etiketin yerini tutmaz. Başlık seviyeleri sayfanın yapısını yansıtmalı. Otomatik hareket eden içerikte ise WCAG ölçütlerinin uygulanıp uygulanmadığını hareketin süresi, bağlamı ve durdurma olanağı üzerinden değerlendirin.

PDF sorunu

Taranmış sayfa görüntülerinden oluşan bir PDF'de seçilebilir metin, etiketler veya doğru okuma sırası bulunmayabilir. OCR metin tanımayı sağlayabilir; ancak belge yapısını ve okuma sırasını ayrıca kontrol etmek gerekir.

Bilgi web sayfasında da sunulabiliyorsa HTML sürümünü kolayca bulunur hâle getirin. PDF gerekiyorsa metin katmanını, etiketleri, başlıkları ve okuma sırasını yardımcı teknolojilerle sınayın.

Nasıl test edilir

Otomatik tarama bazı ölçülebilir sorunları hızlıca bulur; tek başına erişilebilirliği doğrulayamaz. Alternatif metnin bağlamda işe yarayıp yaramadığını ve odak sırasının kullanıcıyı doğru yönlendirip yönlendirmediğini insan değerlendirmelidir.

İyi bir ilk tur; otomatik taramayı, klavyeyle gezinmeyi ve ekran okuyucuyla temel akışları denemeyi bir araya getirir. Başvuru gibi kritik bir işlemde, mümkün olduğunda gerçek kullanıcılarla yapılan test de plana eklenmelidir.

Bir proje değil, bir süreç

Erişilebilirlik yayından sonra da editoryal sürecin parçası kalmalı. Yeni görseller, başlıklar, bağlantılar ve belgeler yayımlanırken kullanılacak kısa bir kontrol listesi, kaliteyi korumayı kolaylaştırır.